Những ai trong phụ nữ cần bồi dưỡng vitamin B12 cho toàn bộ cơ thể

 Vitamin B12 (viết tắt là B12) đã được biết đến từ lâu. Năm 1948, nhà khoa học Rickes và cộng sự đã phân lập được từ gan một chất kết tinh màu đỏ đặt tên là B12. Những năm sau đó, các công trình nghiên cứu của nhiều nhà khoa học đã phát hiện ra lượng B12 mà cơ thể cần tới mỗi ngày, nó có ở những nguồn thực phẩm nào và khi cơ thể thiếu B12 thì có một số triệu chứng gì... Mấy năm gần đây lại có thêm một số nghiên cứu mới bồi bổ cho B12.

Trong cơ thể các động vật ăn cỏ, B12 được tổng hợp bởi hệ vi khuẩn đường ruột, sau đó được hấp thu. Hàm lượng B12  tính theo microgam (mcg) có trong 100 gam thức ăn tươi như sau: thịt bò 2 -8, thận bò 20 -50, gan bò 30 -130, sữa bò 0,2 - 0,6, thịt lợn 0,1 - 5, lòng đỏ trứng 1,2... Các thức ăn thực vật, rau quả hầu như không xẩy ra B12. Trong thực phẩm, B12 đều ở dạng phức hợp với protein. B12 khá bền vững với nhiệt độ trong nấu ăn, trừ khi trong môi trường kiềm và nhiệt độ quá 100oC. Sữa đun sôi 2 -5 phút mất 30% B12, thịt luộc 45 phút mất khoảng 30% B12...

Thiếu B12 và triệu chứng bệnh

Nhu cầu B12 mỗi ngày theo RDA (khẩu phần dinh dưỡng khuyến khích) là 2mcg cho nam và nữ trưởng thành. Phụ nữ có thai và cho con bú thì 2,2mcg.

B12 được hấp thu qua thực phẩm nhờ một yếu tố nội tại chống thiếu máu của dịch vị là gastromucoprotein, nếu thiếu yếu tố này B12 sẽ bị làm mất, vì vậy trong điều trị người ta thường dùng B12 dạng viên uống tiêm.

Nhân dân thường gọi vitamin là thuốc uống bổ, vì toàn bộ cơ thể cần có chúng mới duy trì được sức khỏe, nếu thiếu một vitamin nào đó dễ tạo ra bệnh tật. Với B12 cũng vậy, hầu hết thiếu B12 ở người là do kém hấp thu B12, do thiếu yếu tố nội tại, hay giảm hoặc mất có nhiệm vụ hấp thu đặc hiệu của đoạn cuối ruột non. Những người dễ bị thiếu B12 gồm: một vài người ăn chay trường diễn hoàn toàn không ăn thực phẩm nguyên do động vật. Những người bệnh viêm teo niêm mạc dạ dày, hoặc đã phẫu thuật cắt bỏ một phần hay hầu hết dạ dày. Người có bệnh ở ruột non, phần ruột bệnh bao gồm cả phần cuối ruột non như bệnh Sprue, bệnh viêm ruột vùng, đã cắt đoạn ruột hoặc nối tắc ruột.

Nếu thiếu B12  sẽ rối loạnchế tạo máu ở tuỷ xương, dẫn đến thiếu máu nguyên bào khổng lồ do hồng cầu không trưởng thành được. Người bệnh xanh xao, dễ mệt yếu, ăn mất ngon, hay hồi hộp "đánh trống ngực", đau đầu, khó thở... Ngoài ra, còn có các biểu hiện về thần kinh như dị cảm (cảm giác tê dần, buồn buồn như kiến bò), giảm cảm giác vị thế (chứng thất điều, đi đứng xiêu vẹo), khả năng trí óc giảm, hạ huyết áp tư thế đứng...

B12 với người bệnh ung thư

B12 đặc biệt có tác dụng tốt với nhiều người bệnh, vì nó giúp cho sự phân chia và tái tạo của tổ chức, giúp tổng hợp mạnh protein và chuyển hoá lipid cho nên giúp cho sự trưởng thành của toàn bộ cơ thể. B12 tham gia phản ứng tổng hợp thymidylate - một thành phần trong phân tử ADN, bồi bổ nguyên liệu để tổng hợp ADN, góp phần vào quá trình phân chia tế bào và trưởng thành tế bào trong các bộ phân cơ thể. Nhưng với bệnh nhân ung thư thì ngược lại. Bởi người ta nhận ra: khối u ác tính có một vài biểu hiện sinh hóa của một tổ chức đang phát triển mạnh, tăng một vài chất protein có trọng lượng phân tử nhỏ, tăng loại acid amin đồng phân D (bình thường phần lớn là đồng phân L), tăng AND và ARN do tăng phân bào và tăng tổng hợp protein. Ngoài ra, còn tăng các acid béo không bão hoà, tăng phospho lipid, lecithine và cholesterol, tăng giáng hóa glucid theo con đường yếm khí...

Với một vài lý do nói trên của khối u ác tính, người ta không muốn "đổ thêm dầu vào lửa", mà khuyên không được dùng B12  cho người bệnh ung thư, vì nó có cách làm tăng tốc độ phát triển của tế bào ung thư làm cho ung thư phát triển nhanh.

Ngoài ra, B12 còn không được phép dùng cho người bệnh trứng cá, người có tiền sử dị ứng thuốc uống, người bệnh thiếu máu chưa rõ nguyên nhân.

Một vài nghiên cứu kỹ gần đây

Thiếu B12 và dị tật ở thai nhi

Phụ nữ bầu bí nếu các bộ phân cơ thể thiếu acid folic (còn gọi là vitamin B9) sinh ra con luôn luôn bị dị tật nứt đốt sống thần kinh, nhiều người đã biết. Nhưng công trình nghiên cứu kỹ công bố năm 2004 của các nhà khoa học thuộc Trường đại học Y khoa Nijmegen, Hà Lan cho biết thêm nếu chỉ riêng acid folic thôi thì chưa đủ, mà phái yếu có bầu còn cần thêm cả B12. Nghiên cứu được thực hiện trên 45 bà mẹ có con bị nứt đốt sống, so với 83 bà mẹ khác có con không bị dị tật. Kết quả định lượng B12 trong máu đã cho thấy: các bà mẹ có con bị dị tật nứt đốt sống, có hàm lượng B12 trong máu thấp hơn 21% so với các bà mẹ kia. Họ cũng cho biết, nếu thiếu B12 trầm trọng, tỉ lệ mắc dị tật này có giải pháp tăng lên gấp 3 lần.

B12 và não người cao tuổi

Các nhà tìm hiểu thuộc Trường đại học Oxford, Anh mới đây đã thông báo một kết quả tìm hiểu về ảnh hưởng của B12  đến não người cao tuổi. Họ đã nghiên cứu định lượng B12 trong máu của 1.000 người có độ tuổi từ 61 - 87, chụp cắt lớp não, kiểm tra trí nhớ. Những người này được theo dõi trong 5 năm. Kết quả thấy rằng một số người được bồi dưỡng B12, hoặc có hàm lượng B12 trong máu cao thì khối lượng não bị teo (kích thước não nhỏ dần theo tuổi ở người già) chỉ bằng 1/6 một vài người già có hàm lượng B12 trong máu thấp hơn. Theo các nhà tìm hiểu công trình này thì có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động và nhiệm vụ của não mà ta không thể kiểm soát được. Họ khuyên chỉ cần sửa đổi trong chế độ ăn bao gồm việc tăng cường những loại thực phẩm giàu B12 có biện pháp giúp ngăn chặn teo não ở người cao tuổi và cải thiện trí nhớ môt cách rất đáng khích lệ.